|
|
|
|
| میان کابینهی بازرگان و کابینهی بختیار وجود نداشت. این در حالی بود که جامعه ایران، شدیداً از هیجانات فزاینده انقلابی متأثر بود و توده جامعه، اقدامات انقلابی را طلب مینمود. انتقادها به دولت موقت از آنجا آغاز شد که بازرگان در کابینه خود از افرادی استفاده کرد که با آمریکا و یا عوامل رژیم سابق ارتباط داشتند که این امر اعتراضاتی را از جانب شورای انقلاب و برخی گروه های دیگر به همراه داشت. دولت موقت بدون توجه به دستورات امام و خواست مردم همچنان به انجام گام به گام امور تکیه می کرد. تفکرات بازرگان و اطرافیانش کاملاً تحت تأثیر غرب بود. آنها که پیش از انقلاب خود را موافق سلطنت معرفی می کردند بعد از انقلاب هم به مخالفت با جمهوری اسلامی پرداختند و از جمهوری دموکراتیک اسلامی حمایت می کردند که با موضع گیری تند امام خمینی(ره) مواجه شدند. امام خمینی(ره) جمهوری دموکراتیک را ناشی از غرب زدگی و دموکراتیک را توهین به اسلام می دانست. اما دولت موقت همواره از جمهوری دموکراتیک اسلامی حمایت می کرد. بازرگان و اطرافیان او خواهان ارتباط با غرب بودند. همچنین ریشه و مبنای تفکر مذهبی دولت موقت و ملی مذهبی ها از فقه و نظرات فقهای حوزه های علمیه نبود بلکه از دیدگاه مهندس بازرگان سرچشمه می گرفت که نگاهی غربی به دین داشت و اصول دین را برای پسند غربی ها تفسیر و تأویل می کرد و مهم تر آنکه در کتاب خود با نام ((راه طی شده)) مطرح می کند که غربی ها با علوم، راه انبیاء را طی کرده اند و اسلام منهای روحانیت را بنا نهادند. او اعتقاد داشت که مذهب امری است که در خدمت ملیت قرار می گیرد و اصالت را به مذهب نمی دهد. آن ها تا آن حد در غرب زدگی پیش رفتند که حتی بعدها خود انقلاب را هم از غرب دانستند. در شرایطی که رهبری انقلاب و مردم ابراز بیزاری از آمریکا می کردند مهدی بازرگان به همراه ابراهیم یزدی بدون هماهنگی با امام خمینی(ره) با برژینسکی، مشاور امنیت ملی آمریکا یک روز بعد از سفر شاه به آمریکا در الجزایر دیدار کردند. این امر موجی از انتقادها را به سمت دولت موقت نشانه گرفت و شکی را در یاران حضرت امام باقی نگذاشت که به این گروه نباید اجازهی حضور در عرصهی انقلاب داده شود. این مسائل، اختلافات شورای انقلاب و دولت موقت را افزایش داد، به نحوی که بازرگان بارها استعفای خود را تقدیم امام کرد اما امام نپذیرفت. در این میان، اقدام دانشجویان در تسخیر سفارت آمریکا با اعتراض دولت موقت روبهرو شد مهدی بازرگان بیان می کند که تسخیر لانه ما را در دنیا منزوی کرد به همین دلیل و همچنین به علت انباشته شدن اختلافها و سوءتفاهمها و همچنین علنی شدن مواضع نهضت آزادی و نگاه لیبرالیستی آن در قبال پدیدهی انقلاب اسلامی، مهندس بازرگان از کار کنارهگیری کرد و استعفا داد. لت موقت در طول 9 ماه که ادارهی کشور را در دست داشت، نتوانست عملکرد قابل قبولی از نهضت آزادی به نمایش درآورد؛ به ویژه زمانی که کشف اسناد لانهی جاسوسی آمریکا هویت بعضی از اعضای این نهضت از جمله عباس روافیان به اتهام جاسوسی برای آمریکا، هاشم صباغیان به اتهام دریافت نشان همایونی از محمدرضا شاه، حسن نزیه به اتهام سوءاستفادهی مالی در شرکت ملی نفت ایران، تقی ریاحی به دلیل اعلام ترجیح نظام سلطنتی بر جمهوری اسلامی و احمد مدنی به علت دریافت وجوهی از سازمان سیای آمریکا برای سرنگونی جمهوری اسلامی، برای مردم آشکار گردید. عزل آیتالله منتظری نیز اگرچه دلایل مختلف و ابعاد گوناگونی داشت، اما بیارتباط با نهضت آزادی هم نبود. مِنجمله اینکه، به علت نزدیکی افراد لیبرال از جمله اعضای نهضت آزادی به بیت آیتالله منتظری و احتمال لیبرالیزه شدن انقلاب، امام از ایشان بسیار گلایه داشتند: «و تا من هستم، نخواهم گذاشت حکومت به دست لیبرالها بیفتد.» امام خمینی (رحمت الله علیه) بعدها درباره انتصاب بازرگان فرمودند: «من امروز بعد از ده سال از پیروزی انقلاب اسلامی، همچون گذشته، اعتراف میکنم که بعضی تصمیمات اول انقلاب، در سپردن پستها و امور مهمهی کشور به گروهی که عقیدهی خالص و واقعی به اسلام ناب محمدی نداشتهاند اشتباهی بوده است که تلخی آثار آن به راحتی از میان نمیرود؛ گرچه در آن موقع هم من شخصاً مایل به روی کار آمدن آنان نبودم، ولی به صلاحدید و تأیید دوستان قبول نمودم.» به عقیده امام، دولت بازرگان متشکل از دیدگاه تحصیل کرده ها و روشنفکران غربی بود که با روح انقلاب سنخیت چندانی ندارد.نهضت آزادی مدعی نوعی اصلاحطلبی دینی بود که در گروهها و... ادامه مطلب |
 |
|
تاریخ و زمان انتشار: جمعه 20 اردیبهشت 1392
|
| تهیه و تنظیم: عبدالله خدمتگزار |
| منبع : نشریه طریق شماره اول اردیبهشت 92 - طریق نشریه تخصصی، تحلیلی و سیاسی مرکز مطالعات پژوهشی 27بعثت |
