بنی صدر مجاهد یا منافق - 2
آیت‌‌الله «نصرالله بنی‌‌صدر» از روحانیون با نفوذ همدان بود. تحصیلات عالیه‌‌ی خود را در دانشگاه تهران و رشته‌‌های حقوق و اقتصاد ادامه داد و قریب به چهار سال در مؤسسه‌‌ی مطالعات و تحقیقات اجتماعی فعالیت کرد. فعالیت سیاسی وی از اواخر دهه‌‌ی 1330ه.ش. آغاز شد. در پی این فعالیت‌‌ها دو بار به صورت موقت بازداشت شد. بنی‌‌صدر نماینده‌‌ی دانشجویان دانشکده‌‌ی حقوق دانشگاه تهران در «کنگره‌‌ی جبهه‌‌ی ملی ایران» در سال 1341ه‌.ش‌. در دانشگاه تهران بود و پس از سرکوبی قیام 15 خرداد 1342ه.ش. عازم فرانسه شد. در فرانسه تحصیلات خود را در رشته‌‌ی اقتصاد ادامه داد و با اخذ درجه‌ی دکترا، آن را به پایان رساند و به همراه «حسن حبیبی» با تألیف و انتشار چند نشریه و کتاب، به فعالیت سیاسی و علمی پرداخت. با سفر امام به پاریس وی با اینکه با اقامت امام در فرانسه مخالف بود و پیشنهاد کرده بود امام در سوریه اقامت گزیند، به هنگام ورود امام به پاریس در فرودگاه به استقبال وی رفت و پس از آن در زمره‌‌ی حلقه‌‌ی اطرافیان امام در «نوفل لوشاتو» قرار گرفت. در 12 بهمن با پرواز انقلاب به همراه امام به ایران آمد. پس از پیروزی انقلاب، سلسله سخنرانی‏‌ها‌یی در باب اقتصاد اسلامی در دانشگاه صنعتی شریف انجام داد و مواضعی که در قبال گروه‌‌های چپ اتخاذ نمود، به ویژه مناظره‌‌ی وی با «بابک زهرایی»، به تدریج از وی چهره‌‌ای شناخته شده ساخت. در بهار 1358شمسی به عضویت شورای انقلاب درآمد و اندکی بعد در انتخابات مجلس خبرگان قانون اساسی به عنوان نماینده‌‌ی مردم تهران، حضور یافت. پس از استعفای دولت موقت از سوی دولت شورای انقلاب به عنوان وزیر امور خارجه تعیین شد. با این پیشینه، وی خود را کاندیدای اولین دوره‌‌ی ریاست جمهوری ایران نمود. اما روش مکارانه‌ی روزنامه‌ی انقلاب اسلامی، به مدیر مسئولی بنی‌صدر، در اعلام کاندیداتوری بنی‌صدر در انتخابات ریاست جمهوری بسیار مهم و قابل توجه است. این روزنامه، در تاریخ 6 دی 58 و در ذیل خبر «بنی‌صدر نامزدی ریاست جمهوری خود را اعلام کرد»، نوشت: «عصر دیروز دکتر ابوالحسن بنی‌صدر، وزیر امور اقتصاد و دارایی، به منظور تبادل نظر و مذاکره پیرامون پاره‌ای از مسائل اقتصادی کشورمان به حضور امام خمینی، رهبر انقلاب اسلامی، رسید. این ملاقات به مدت یک ساعت ادامه داشت و در پایان این ملاقات، دکتر بنی‌صدر... در پاسخ به اینکه آیا کاندیدای اولین رئیس‌جمهوری کشور جمهوری اسلامی ایران هستید؟ گفت همین الآن رسماً آمادگی خود را به این وسیله اعلام می‌کنم» و در واقع طوری خبر را تنظیم کرد که مردم گمان کنند بنی‌صدر در جریان ملاقات و مذاکره با امام خود را کاندیدا کرده است، این روش در روزهای بعد هم ادامه پیدا کرد. مثلاً انقلاب اسلامی در تاریخ 17 دی 1358 از قول استاد محمدتقی شریعتی، پدر دکتر علی شریعتی، در صفحه‌ی اول خود تیتر زد: «اگر امام چند نفری را تأیید کنند، مسلماً آقای بنی‌صدر در رأس خواهند بود.» از ابتدای ورود بنی‌صدر به کشور و شروع مناظرات او با رهبران چپ در دانشگاه‌ها، بیشتر مطبوعات و به ویژه مطبوعات ضدانقلاب نگاه بسیار مثبتی به او داشتند؛ مثلاً هفته‌نامه‌ی فردوسی در همان ماه اول پیروزی انقلاب اسلامی و در شماره‌ی 20 خود، مورخ 28 اسفند 1357، در مطلبی با عنوان «آشنایی با اعتقادات ابوالحسن بنی‌صدر»، به معرفی نظریات اقتصادی او پرداخت. همچنین این مجله در شماره‌های 22 و 23 خود اقدام به درج بخش‌هایی از کتاب «کیش شخصیت» ابوالحسن بنی‌صدر کرد و به تمجید از وی پرداخت. مجله‌ی امید ایران هم همین رویکرد مثبت و تمجیدی را نسبت به بنی‌صدر داشت؛ تا جایی که در اولین شماره‌ی دوره‌ی انتشار خود پس از اوج‌گیری انقلاب اسلامی، در مطلبی با عنوان «گفت‌وگو با نزدیک‌ترین مشاوران امام خمینی بنی‌صدر و قطب‌زاده»، از بنی‌صدر و قطب‌زاده به عنوان یاران امام نام برد به انعکاس نظرات بنی‌صدر درباره‌ی دادگاه‌های انقلاب پرداخت. اما امید ایران در شماره‌ی 13 خود بزرگ‌نمایی نقش بنی‌صدر در انقلاب را به حد اعلای خود رساند و با چاپ عکس بنی‌صدر در قسمت بالای جلد با تیتر «گفت‌وگو با تئوریسین انقلاب». از طرف دیگر بنی‌صدر از ابتدای انتشار روزنامه‌اش، یعنی روزنامه‌ی انقلاب اسلامی، اقدام به درج مقالاتی با موضوعات اقتصادی می‌کرد. مقالاتی با موضوعاتی چون «متن کامل طرح مقدماتی ملی کردن بانک‌ها»، «قیمت‌ها چرا بالا می‌رود؟»، «کسر بودجه و خروج بی‌رویه‌ی ارز» و... که می‌توانست برای مردم انقلاب‌کرده و رنج‌کشیده از استبداد امیدی باشد در جهت بهبود وضعیت اقتصادی توسط اقتصاددانی به نام ابوالحسن بنی‌صدر! رقابت میان کاندیداها روزبه‌روز شدیدتر می‌شد، رقابتی که دائماً با درج اخباری مبنی بر حمایت گروه‌ها و احزاب و شخصیت‌ها از کاندیداها بر آن افزوده می‌شد؛ تا اینکه امام در سخنرانی 9 دی 58 خود، در دیدار با تعدادی از دانشجویان، ملاک‌های انتخاب یک رئیس‌جمهور متعهد را بیان کردند و در آن بر لزوم توجه به اعتقاد بر ولایت فقیه از سوی کاندیداها تأکید کردند. بعد از انتشار متن این سخنرانی امام (رحمت الله علیه)، روزنامه‌ی جمهوری اسلامی با درج مقاله‌ای با عنوان «هوشیاری انقلابی و انتخابات ریاست جمهوری»، با اشاره به تأکید امام مبنی بر اینکه رئیس جمهوری باید به اصل ولایت فقیه معتقد باشد، بدون نام بردن از بنی‌صدر، وی را فردی غیرمعتقد به اصل ولایت فقیه معرفی کرد و با توجه به اینکه این انتقاد بسیار جدی بود و بدنه‌ی مردم مسلمان و انقلابی اعتماد زیادی به حزب جمهوری اسلامی و به تبع آن به کاندیدای این حزب داشتند، بنی‌صدر مجبور به پاسخ‌گویی به این شبهه‌ی اساسی شد؛ به طوری که در ستون «رهنمودهای امام» روزنامه‌ی انقلاب اسلامی اعلام کرد که هیچ مخالفتی با اصل ولایت فقیه نداشته و ندارد همچنین بخش اعظم مردم ایران که به دنبال اجرای احکام اسلام بودند و میدیدند که همسر و دختر بنی صدر بدون حجاب در مراسم رسمی حاضر میشوند و آن تبعیت مورد انتظار از امام(ره) را در گفتار و کردار بنی صدر نمی دیدند، در مقابل او موضع داشتند و بیشتر به فارسی تمایل داشتند. تا اینکه اندکی مانده به انتخابات، یک ... ادامه مطلب
تاریخ و زمان انتشار: جمعه 20 اردیبهشت 1392
تهیه و تنظیم: عبدالله خدمتگزار
منبع : نشریه طریق شماره اول اردیبهشت 92 - طریق نشریه تخصصی، تحلیلی و سیاسی مرکز مطالعات پژوهشی 27بعثت