|
من فقط يك جمله در باب سياستهاى اقتصادى عرض كنم كه بحمداللَّه، دولت عزيزمان برنامهى اوّل را به اواخرش رساند و به زودى برنامهى دوم را بعد از يكسال يا كمتر، شروع خواهد كرد. اساس در نظام اسلامى، عبارت است از رفاه عمومى و عدالت اجتماعى. فرق عمدهى ما با نظامهاى سرمايهدارى همين است...»
اين هشدارها كه بايد در تنظيم هيئت وزيران مورد دقت قرارميگرفت، در پيام نوروزي سال 1372 نيز بيان شده بود: «هدف اصلى در كشور ما و در نظام جمهورى اسلامى، عبارت از تأمين عدالت است و رونق اقتصادى و تلاش سازندگى، مقدّمهى آن است. ما نمىخواهيم سازندگى كنيم كه نتيجهى اين سازندگى يا نتيجهى رونق اقتصادى، اين باشد كه عدّهاى از تمكّن بيشترى برخوردار شوند و عدهاى فقيرتر شوند. اين، به هيچوجه مورد رضاى الهى و رضاى اسلام و مورد قبول ما نيست.»
تنها 2 هفته پس از تنفيذ در 27/5/1372، جلسه رأي اعتماد مجلس به 22 وزير پيشنهادي هاشمي برگزار شد، در حالی که برخي از وزاري پيشنهادي نه تنها با شروط جامعه مدرسين كه با خط مشي مورد تأكيد رهبري نيز تنافر داشتند. 8 تغيير در فهرست پيشنهادي هاشمي نسبت به دولت اول لحاظ شده بود كه البته يك مورد آن جابجايي تركان از وزارت دفاع به وزارت راه بود. مجلس نيز تغيير نهم را با عدم رأي اعتماد به محسن نوربخش اعمال كرد كه بلافاصله هاشمي براي او حكم معاون اقتصادي رييس جمهور را صادر كرد و اندكي بعد او را بر كرسي ریاست بانك مركزي نشاند.
اهم رخدادها و فعاليتهاي اين دوره را ميتوان اينگونه خلاصه كرد: تداوم بازسازي ويرانههاي باقي مانده از دوران طاغوت و جنگ تحميلي در زمينههاي مختلف، شناسايي عراق به عنوان آغاز كنندهي جنگ، فروپاشي شوروي و ايجاد فضاي جديد، تلاش براي توسعه اقتصادي و غفلت از ديگر عرصهها، تهاجم جدي غرب عليه بنيانهاي فرهنگي، افزايش فاصله طبقاتي بهخصوص بين برخي مسئولين با مردم، تشكيل اولين حزب دولتساخته (كارگزاران سازندگي).
در اين دوره نيز سفرهاي خارجي رييس جمهور بسيار محدود و تنها به كشورهايي همچون تركيه، ويتنام و تركمنستان بود كه در آن مقطع بهواسطه دولتهايشان روابط گرمي با ايران داشتند. ناطق نوري در خاطرات خود، نگراني هاشمي از چگونگي برخورد ديگر كشورها را دليل اصلي اين كمبود سفرها ميداند؛ سفرهايي كه طبيعتاً به تعامل بيشتر كشور در عرصه سياست خارجي باید منجر میشد. در اين دوره، روابط ايران و اروپا نيز چنان مسيري را پيمود كه با بهانهتراشي اروپا و اتهام مضحك دادگاه ميكونوس و تلاش لابيهاي صهيونيستي، در زمستان 1375 سفيران اروپايي تهران را ترك كردند و روسيه به اروپا وعده داد در صورت حمله به ايران، آنها را همراهي خواهد كرد و حتي 8 كشور عربي نيز ايران را به حمله نظامي تهديد كردند.
در پايان نيمه دوم سال 1375، بدهي خارجي ايران مبلغ 20 ميليارد و 396 ميليون دلار اعلام شده و بنا بر گزارشهاي رسمي منتشر شده، مردم ايران در آن زمان با نتايج و آثار تورم 50 درصدي بيسابقه هنوز دست و پنجه نرم ميكردند. شايد بتوان دغدغه غالب دولت ششم را توسعه اقتصادي با نسخههاي صندوق بين المللي پول و بانك جهاني دانست که به این نتایج منجر شده بود.
جالب آنكه رهبري نيز در ديدار پايان دوره هاشمى رفسنجانى و كابينهى دولت ششم تاكيد کردند كه عليرغم حمايت از دولت، در مواردى بخشى از مجموعه برنامه دولت را قبول نداشتهاند و يادآور ميشوند كه در خصوص تذكرات ايشان نيز در برخي امور اقدام نميشده است: «اين جاهايى هم كه اعتقاد نداشتم، گاهى به اين صورت بوده است كه لازم مىدانستم اظهار نظر قطعى بكنم و تغيير آن را بخواهم. گاهى هم نه؛ در اين حد لازم نمىدانستم، بلكه نظر پيشنهادى داشتم، مطرح مىكردم و مورد توجّه قرار مىگرفته، اقدام مىشده يا نمىشده...» ادامه مطلب
|
